Pierwsze wiadomości o kościele św. Bartłomieja pochodzą z 1325 roku- to budowla murowana z kamienia łamanego, orientowana i jednonawowa. Jej zamknięte trójbocznie (z centralnym gotyckim oknem) i podparte skarpami – prezbiterium, jest niższe i węższe od nawy. Na północnej ścianie kościoła znajduje się gotycki tryptyk, przedstawiający życie i męczeństwo patrona świątyni – św. Bartłomieja. Dzieło pochodzi z 1452 roku i jest – niestety-niekompletne. Część zaginęła bezpowrotnie, część znajduje się w muzeum w Budapeszcie, ale i tak z tego co pozostało, można sporo dowiedzieć się o Świętym – Święty Bartłomiej głosił słowo Boże w Indiach. Uzdrowił córkę króla Polemiusza z choroby lunatycznej, którą spowodował diabeł. IMG_2534Gdy diabeł schronił się w świątyni pogańskiej, także i tam dopadł go Święty, ale zanim wypędził precz, kazał mu własnoręcznie porozbijać pogańskie bożki. Pod wpływem tych cudów król Polemiusz przyjął chrzest wraz z całą swoją rodziną.


Nie spodobała się miejscowym kapłanom taka sytuacja, toteż pod fałszywym zarzutem, doprowadzili do aresztowania Świętego przez królewskiego brata Astragesa. Skazany na śmierć Bartłomiej został wcześniej obdarty ze skóry, a prowadzony na miejsce kaźni, musiał dodatkowo nieść na kiju swoją skórę. Cała powyższa historia opowiedziana obrazek po obrazku, jest dokładnie zilustrowana na wspomnianym tryptyku. Finał jej znajdziemy w bogato zdobionym, rokokowym ołtarzu głównym z 1770 roku. Najpierw widzimy jak jeden z aniołów porwał skórę Męczennika i niesie ją ku niebiosom a następnie, zwracając wzrok ku obrazowi w centrum ołtarza, jesteśmy świadkami koronacji św. Bartłomieja, koroną męczeństwa. Po obu stronach ołtarza – figury węgierskich świętych, Stefana i Władysława, a bardziej na zewnątrz – tradycyjnie już, Świętych Piotra i Pawła. W górnej części ołtarza, w ośmiokątnej ramie – obraz św. Anny Samotrzeciej, a powyżej, w glorii – rzeźba Boga Ojca. Dwaj, uzbrojeni w ogniste miecze aniołowie, o rozmiarach ludzkich postaci, strzegą podstawy ołtarza. Na drzwiczkach zaś, prowadzących na jego zaplecze, widnieją wizerunki patriarchów narodu wybranego – Mojżesza i Aarona. Ponad ołtarzem, w zworniku gotyckiego, żebrowego sklepienia widnieje herb fundatorów kościoła – Berzeviczych. IMG_2535Przedstawia on kozła wspinającego się na tylnych łapach, który obecnie jest herbem gminy Łapsze Niżne. Najstarszymi pamiątkami kościoła jest m.in. odkryta podczas prac konserwacyjnych polichromia gotycka z około 1420 roku. Na całej szerokości południowej ściany prezbiterium, pozostał z tamtych czasów napis w języku niemieckim, o treści:”Spowiedź bez żalu, miłość bez wierności, modlitwa bez serdeczności są daremnym działaniem”. Nieco później bo ok. 1480 roku, wykonano polichromię figuralną na wschodniej i północnej ścianie nawy. Przedstawiają one sceny “Męki Pańskiej”, począwszy od “Wjazdu do Jerozolimy” a na wyobrażeniu Golgoty kończąc. Z tego samego co ołtarz główny okresu pochodzi podwójny konfesjonał w kaplicy Matki Boskiej Bolesnej oraz bogato zdobione: chór muzyczny i ambona.

 

 

 

Festiwal Barok na Spiszu w Niedzickim Kościele…

Print Friendly

Galeria zdjęć